भारतीय रुपयाने गुरुवारी पुन्हा नव्या विक्रमी नीचांकी पातळी गाठली आणि अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत पुन्हा 90 चा टप्पा पार केला. भारत-अमेरिका व्यापार कराराच्या आघाडीवर चालू असलेल्या आव्हानांमुळे आणि कॉर्पोरेट डॉलरच्या वाढलेल्या मागणीचा प्रभाव या वर्षी रुपयाची झपाट्याने घसरण होत आहे.रुपया अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत 90.4675 पर्यंत घसरला आणि 4 डिसेंबर रोजी नोंदवलेल्या 90.42 च्या मागील ऐतिहासिक नीचांकाला मागे टाकला.रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने गुरुवारी रुपयाच्या मूल्याचे आणखी घसरण रोखण्यासाठी पाऊल उचलले, असे पाच व्यापाऱ्यांनी रॉयटर्सने सांगितले.2025 मध्ये डॉलरच्या तुलनेत रुपया 5% पेक्षा जास्त घसरला आहे, 31 प्राथमिक चलनांमध्ये तिसरे-गरीब परफॉर्मर म्हणून रँकिंग केले आहे, फक्त तुर्की लिरा आणि अर्जेंटिनाच्या पेसोने जास्त तोटा दर्शविला आहे. हा खाली येणारा कल लक्षणीय आहे, जेव्हा डॉलरची ताकद मोजमाप 7% पेक्षा जास्त कमी झाली आहे अशा वेळी येत आहे.रुपयाच्या नकारात्मक कामगिरीमध्ये अनेक घटक योगदान देतात, ज्यात वाढती व्यापार तूट, भारतीय वस्तूंवरील प्रचंड ५०% यूएस टॅरिफ आणि बाहेरील परदेशी भांडवलाची हालचाल यांचा समावेश आहे. डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनासोबत यशस्वी वाटाघाटी न झाल्यामुळे चलनाची स्थिती आणखी कमकुवत झाली आहे.निर्णायक 90 अंक ओलांडल्यानंतर चलन दबाव अनुभवत आहे, जे 2011 च्या मूल्याच्या 50% आहे. ही परिस्थिती RBI गव्हर्नर सजय मल्होत्रा आणि सेंट्रल बँकेच्या अधिका-यांना रुपयाची लवचिकता आणि बाजारातील स्थिरता यांच्यातील संतुलन राखण्याच्या प्रयत्नात अतिरिक्त अडचणी निर्माण करते, तसेच भूतकाळातील आर्थिक समस्यांपासून दूर राहतात.भारतातील भांडवली नियंत्रणे रुपयाच्या परिवर्तनीयतेवर मर्यादा घालतात, ज्यामुळे हस्तक्षेपासाठी देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारांमध्ये RBI चा सहभाग आवश्यक असतो. जागतिक बाजारपेठांमध्ये, रुपयाचा व्यापार प्रामुख्याने नॉन-डिलिव्हरेबल फॉरवर्ड्स (NDFs) द्वारे होतो, जे डेरिव्हेटिव्ह करार आहेत जे डॉलर सेटलमेंटसह विनिमय दर सेट करतात.RBI बँक फॉर इंटरनॅशनल सेटलमेंट्स मार्फत हस्तक्षेप लागू करते, निवडक प्रमुख बँकांसोबत सिंगापूर, दुबई आणि लंडनमध्ये सतत कार्यरत असलेल्या बाजारपेठांमध्ये व्यापार भागीदार म्हणून काम करते.
