व्हेनेझुएलाने ऐतिहासिक कर्जमाफी विधेयक मंजूर केले – कोणाला फायदा होतो आणि कोणाला वगळले आहे?

व्हेनेझुएलाचे अंतरिम अध्यक्ष डेल्सी रॉड्रिग्ज यांनी गुरुवारी बहुप्रतिक्षित कर्जमाफी विधेयकावर स्वाक्षरी केली, ज्यामुळे अलिकडच्या वर्षांत तुरुंगात असलेल्या शेकडो राजकीय कैद्यांच्या संभाव्य सुटकेचा मार्ग मोकळा झाला.यापूर्वीच्या अनेक विलंब झालेल्या बैठकीनंतर आदल्या दिवशी व्हेनेझुएलाच्या संसदेने या कायद्याला एकमताने मंजुरी दिली. रॉड्रिग्ज यांनी कराकसमधील मिराफ्लोरेस अध्यक्षीय राजवाड्यात हे विधेयक लागू केले आणि ते समेटाच्या दिशेने एक पाऊल म्हणून तयार केले.“माफी कशी मागायची हे एखाद्याला माहित असले पाहिजे आणि क्षमा कशी मिळवायची हे देखील माहित असले पाहिजे,” ती स्वाक्षरी समारंभानंतर म्हणाली.माजी अध्यक्ष निकोलस मादुरो यांच्या राजवटीच्या अशांत शेवटच्या वर्षांमध्ये अटक केलेल्यांच्या भवितव्यावर वाढत्या देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय छाननीच्या दरम्यान हे पाऊल पुढे आले आहे.कोणाला वगळले आहे?त्याची व्यापक व्याप्ती असूनही, कर्जमाफी कायद्यात महत्त्वपूर्ण अपवाद आहेत.कलम 9 निर्दिष्ट करते की सशस्त्र कृतींना प्रोत्साहन देण्यासाठी किंवा त्यात भाग घेतल्याबद्दल किंवा व्हेनेझुएलाच्या सार्वभौमत्व आणि प्रादेशिक अखंडतेच्या विरोधात परदेशी हस्तक्षेप सुलभ करण्यासाठी खटला चालवला किंवा दोषी ठरलेल्या व्यक्ती माफीसाठी पात्र होणार नाहीत.हे कलम नोबेल शांतता पारितोषिक विजेत्या मारिया कोरिना मचाडोसह उच्च-प्रोफाइल विरोधी व्यक्तींना प्रभावित करू शकते, ज्यांच्यावर सत्ताधारी पक्षाने आंतरराष्ट्रीय हस्तक्षेपाचा पुरस्कार केल्याचा आरोप केला आहे — 3 जानेवारी रोजी मादुरोला पकडण्यात आलेल्या यूएस लष्करी हल्ल्यासह.युनायटेड नेशन्सच्या मानवाधिकार तज्ञांनी मतदानापूर्वी सावधगिरी बाळगण्याचे आवाहन केले आणि चेतावणी दिली की कायद्याची व्याप्ती काळजीपूर्वक मर्यादित असणे आवश्यक आहे. जिनेव्हातील एका निवेदनात, त्यांनी म्हटले आहे की ते मानवी हक्क उल्लंघनाच्या बळींना लागू झाले पाहिजे आणि गंभीर अत्याचार आणि मानवतेविरुद्धच्या गुन्ह्यांसाठी जबाबदार असलेल्यांना स्पष्टपणे वगळले पाहिजे, मग ते राज्य असो किंवा नॉन-स्टेट कलाकार.पूर्वलक्षी पोहोच आणि रेंगाळणारी शंकाव्हेनेझुएलाच्या आधुनिक राजकीय इतिहासातील प्रमुख फ्लॅशपॉइंट्स कव्हर करणारा नवीन कायदा 1999 ला पूर्वलक्षीपणे लागू होतो.यामध्ये ह्यूगो चावेझ विरुद्ध अयशस्वी बंड, 2002 तेल स्ट्राइक आणि मादुरोच्या विवादित पुनर्निवडणुकीनंतर 2024 ची अशांतता यांचा समावेश आहे.अटकेतील कुटुंबांसाठी, या उपायामुळे प्रियजन लवकरच घरी परत येतील अशी आशा निर्माण झाली आहे. तथापि, समीक्षकांना भीती वाटते की हा कायदा निवडकपणे वापरला जाऊ शकतो – विवेकबुद्धीच्या खऱ्या कैद्यांना दिलासा नाकारताना संभाव्यतः सरकारी सहयोगींचे संरक्षण.कैदी आणि दबावमानवाधिकार गटांचा अंदाज आहे की अलिकडच्या वर्षांत शेकडो, शक्यतो हजारो, मादुरोचे सरकार उलथून टाकण्याच्या कथित कटांवरून व्हेनेझुएलाना ताब्यात घेण्यात आले. कौटुंबिक सदस्यांनी छळ, गैरवर्तन आणि कैद्यांच्या वैद्यकीय गरजांकडे दुर्लक्ष केल्याचा अहवाल दिला आहे, अशी बातमी एएफपी या वृत्तसंस्थेने दिली आहे.फोरो पेनल या स्वयंसेवी संस्थेचा हवाला देत अहवालात म्हटले आहे की मादुरोची हकालपट्टी केल्यापासून सुमारे 450 कैद्यांची सुटका करण्यात आली आहे, परंतु 600 हून अधिक कैद्यांच्या ताब्यात आहेत. अलिकडच्या आठवड्यात, नातेवाईकांनी तुरुंगाबाहेर जागरण केले आहे, तर कराकसमधील एका लहान गटाने गुरुवारी जवळजवळ आठवडाभर चाललेले उपोषण संपवले.राजकीय पार्श्वभूमीजानेवारीच्या सुरुवातीला अमेरिकेच्या लष्करी छाप्यात मादुरो पकडल्यानंतर रॉड्रिग्ज यांनी सत्ता हाती घेतली. वॉशिंग्टनला व्हेनेझुएलाच्या प्रचंड तेल साठ्यात प्रवेश देण्याच्या बदल्यात तिचे अंतरिम सरकार अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या संमतीने कार्यरत आहे.बुधवारी, या प्रदेशातील कथित अमली पदार्थांची तस्करी करणाऱ्या जहाजांविरुद्ध कारवाईसाठी जबाबदार असलेल्या यूएस लष्करी कमांडचे प्रमुख संरक्षण मंत्री व्लादिमीर पॅड्रिनो आणि गृहमंत्री डिओस्डाडो कॅबेलो यांच्यासमवेत कॅराकसमध्ये रॉड्रिग्ज यांना भेटले – हे दोन्ही दीर्घकाळचे मादुरो सहयोगी त्यांच्या कट्टर साम्राज्यवादी विरोधी वक्तृत्वासाठी ओळखले जातात.कर्जमाफी विधेयक रॉड्रिग्जच्या पदभार स्वीकारल्यापासूनची सर्वात महत्त्वपूर्ण देशांतर्गत धोरणाची वाटचाल म्हणून चिन्हांकित करते आणि त्याची अंमलबजावणी सखोल ध्रुवीकृत राष्ट्रामध्ये सलोख्यासाठी तिच्या प्रशासनाच्या वचनबद्धतेची प्रारंभिक चाचणी म्हणून काम करेल.